Zašto se zapad boji petka 13.?
Petak 13., smatra se nesretnim danom u tradiciji zapadnog praznovjerja.
Strah od broja 13 naziva se triskaidekafobija, dok se strah od petka 13. naziva paraskevidekatriaphobia.
U gregorijanskom kalendaru petak 13. može se tokom godine pojaviti od jednog do čak tri puta.
U zapadnom društvu postoji tolika razina praznovjerja vezana uz taj dan, da se neki ljudi drže strogih pravila ponašanja tog dana, tako da, primjerice, izbjegavaju zakazivanje važnih poslovnih sastanaka na taj dan.
Strah od petka 13. povećao je poznati tragičan događaj, koji se dogodio na taj dan 1976. godine, kada je izvjesni Daz Baxter iz New Yorka ostao cijeli dan kod kuće u krevetu iz straha da mu se ne dogodi nešto loše na taj “zlokoban” datum, da bi na njega pao plafon i usmrtio ga.
Jedno od najpopularnijih tumačenja nastanka praznovjerja vezanog uz petak 13. je da je u petak, 13. oktobra 1307. godine, francuski kralj Filip IV. Lijepi dao uhapsiti stotinu templara, što je rezultiralo njihovim progonom, zatvaranjem u suđenjem i pogubljivanjem te naposljetku ukidanjem njihova viteškog reda. Drugo objašnjenje vezuje se iz priču iz Novog zavjeta, koja opisuje da je za vrijeme Isusove posljednje večeri sjedilo za stolom 13 osoba, nakon čega je Isus bio razapet na krstu. Osim toga, trinaestim se gostom na večeri smatra Juda, koji je izdao Isusa i time navukao prokletstvo na sebe.
Jedno od tumačenja nastanka praznovjerja vezanog uz petak 13. nalazi se i u nordijskom mitu koji pripovijeda o 12 bogova koji su večerali u Valahali, kada se pojavio 13 gost, Loki, koji je organizirao ubistvo boga radosti.
Zbog toga, čak i danas, neki restorani nude uslugu 14-og profesionalnog gosta za stolom, za one koji su praznovjerni.
1980. godine snimljen je američki horor film Petak 13., koji je doživio niz nastavaka i promovirao filmski lik paranormalnog serijskog ubice Jasona Voorheesa, koji lice sakriva hokejaškom maskom i ubija mačetom.
Dosad je snimljeno dvanaest nastavaka filmske franšize Petak 13..
Neki hoteli drugačije označavaju hotelsku sobu br. 13. i trinaesti sprat. Također, mnoge stambene zgrade u svijetu nemaju označen 13. sprat, već se označava kao 12A ili drugačije, mnoge bolnice nemaju sobu br. 13.
U putničkim avionima ne postoji sjedalo s rednim brojem 13.
Prema istraživanjima u SAD-u, svakog petka 13. bilježi se oko 900 miliona dolara gubitaka, upravo zbog lošeg obavljanja posla zbog iracionalnog straha, dok čak oko 20 miliona Amerikanaca na svaki petak 13. proživljava određeni strah i nesigurnost.
(Mostarski.ba)
