Čajniče je naselje i središte istoimene općine na krajnjem istoku Bosne i Hercegovine na granici sa Crnom Gorom.
Općina Čajniče je smještena na 816 metara nadmorske visine već dugo godina poznata kao vazdušna banja, u prelijepim krajevima bogatim crnogoričnom šumom pod planinom Cicelj ispod koje protiče rijeka Janjina.
Janjina je rijeka u istočnoj Bosni i Hercegovini i protiče kroz grad Čajniče, desna pritoka Drine. U Drinu se ulijeva u općini Goražde.
Historija
Postoje dvije teorije vezane za nastanak imena ove općine. Po jednoj, Čajniče ima persijsko ime, i u prevodu znači hladna voda. Po drugoj, postoji vjerovanje da je općina dobila naziv po bogatstvu njihovog kraja prirodnim biljem od kojeg se tradicionalno spremaju razni čajevi.
Čajniče se prvi put pominje 1477. godine. Do 1572. godine bilo je u sastavu Hercegovačkog sandžaka, a tek 1582. godine pominje se kao samostalni kadiluk. Njegovom razvoju u tom periodu doprinijeli su rudnici željeza, jedini u Hercegovačkom sandžaku, kao i položaj koji je zauzimao na trgovačkom putu između Dubrovnika i Istanbula. U XVII vijeku čajnički kovači bili su poznati po vještini obrade metala, a u mjestu je postojala i kovačnica novca.
Prirodna bogatstva
Planina Cicelj s najvišim vrhom od 1.433 metara nadmorske visine, u čijem podnožju je Čajniče je netaknuta priroda i oslikava ambijent u kojem se pružaju mogućnosti za lov, ribolov, sportsko-rekreativnii vjerski turizam te odmor i rekreaciju.
Od 2018. godine planina Cicelj je Park prirode, kategorije V zaštićeni pejzaži, pod nazivom Park prirode „Cicelj”.
Osnovnu vrijednost područja Parka prirode „Cicelj” čini izuzetan floristički diverzitet i bogatstvo pejzaža razasutih na bogatoj mreži geomorfologije i hidrologije. Posebnu geološku vrijednost predstavlja uzvišenje Orlovica, odnosno Orlovačke stijene, kao i sedrene formacije na tom području. Uzvišenje Orlovica izgrađeno je od vulkanskih stijena, a sedrišta predstavljaju ekološki posebna i vrijedna staništa, a od hidroloških vrijednosti posebno se izdvajaju vrela: Cicelj, Hladna voda i Trojan-voda. U ovom parku prirode je i 513 posebnih biljnih vrsta, od kojih njih dvadeset zbog svoje rijetkosti se smatra posebnim.
Područje Parka prirode „Cicelj” nalazi se na teritoriji opštine Čajniče u ukupnoj površini od 330,76 ha.
Na listi nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine za općinu Čajniče se nalaze sljedeći spomenici:
“Crkva Vaznesenja Hristovog i crkva Uspenja Bogorodičinog” (graditeljska cjelina)
“Džamija sa haremom u Đakovićima
“Džamija u Međurječju sa haremom (Maldovan-pašina džamija)
“Čajničko jevanđelje koje se čuva u Muzeju Crkve Uspenja Bogorodice i Crkve Vaznesenja Hristovog u Čajniču” (pokretno dobro),
“Mir Muhamedova džamija (Mehmed i Mustajbegova džamija), mjesto i ostaci graditeljske cjeline,
“Nekropola sa stećcima na lokalitetu Mramorje u naselju Hrid u Međurječju” (historijsko područje),
“Nekropola sa stećcima na lokalitetu Omeđak u naselju Sudići” (historijsko područje),
“Nekropola sa stećcima na lokalitetu Stijene u Vihnićima” (historijsko područje),
“Nekropola sa stećcima na lokalitetu Suhodanj u Milatkovićima” (historijsko područje),
“Sedam grobnica i stari nišani (sudići) na lokalitetu Dobro selo u naselju Sudići” (historijsko područje),
“Sinan-begova džamija (Džamija Sinan-bega Boljanića) (graditeljska cjelina),
“Staro vojničko groblje na području Hrtar u Milatkovićima” (historijsko područje),
“Mramorovi – Nekropola sa stećcima Dubac u Batovu” (historijsko područje).
Razvoj
Područje općine Čajniče prvenstveno je pogodno za razvoj stočarstva, a donekle i voćarstva. U oblasti voćarstva u posljednje vrijeme radi se na uvođenju novih sorti šljiva. Prije rata Čajniče je imalo razvijenu drvoprerađivačku i tekstilnu industriju. Danas je ovo malo mjesto poznato po sakralnim vrijednostima pravoslavlja – hramovima i čudotvornim ikonama od kojih je najpoznatija ikona Presvete Bogorodice čajničke. Prirodni resursi koji su neiskorišćeni mogli bi biti okosnica razvoja ove lokalne zajednice.
Zanimljivosti
Nekada davno zapisao je putopisac Evlija Čelebija “ Čudno je, brdovito i tajnom skriveno Čajniče“.
Ova varošica smještena je na tromeđi, koja je svojim izuzetnim geografskim položajem, bila i čest domaćin putnika namjernika iz različitih krajeva svijeta, jer im je imala za ponuditi raznovrsne turističke destinacije.
Priroda je netaknuta i oslikava ambijent u kojem se pružaju mogućnosti za lov, ribolov, sportsko-rekreativni i vjerski turizam te odmor i rekreaciju.
Poznate osobe
U Čajniču je rođena Hanka Paldum. Hanka Paldum je jedna od najpoznatijih pjevačica iz Bosne i Hercegovine koju mnogi nazivaju kraljicom sevdaha.
(Mostarski.ba, bistrobih.ba/ https://www.visitmycountry.net/bosnia_herzegovina)
