Novi satelitski podaci otkrivaju dramatičan gubitak morskog leda u polarnoj regiji, a područje dvostruko veće od Njemačke nestalo je tokom samo jedne zime.
Arktički morski led već se godinama smanjuje. Ipak, činilo se da se pad ledenog pokrivača tokom arktičke zime početkom 2020. godina donekle usporio.
Nova analiza satelitskih snimaka iz 2025. i početka 2026. godine pokazuje da je to usporavanje bilo samo privremeno. Gubitak leda se nakon toga dodatno ubrzao.
“Kratkoročna poboljšanja mogu privremeno prikriti dugoročni pravac promjena arktičkog morskog leda. Mala količina zimskog morskog leda u 2025. i 2026. godini jasno pokazuje da gubitak morskog leda na Arktiku nije zaustavljen, već se nastavlja u klimatskim uslovima koji se zagrijavaju”, rekao je glavni autor istraživanja Duo Chan sa Univerziteta u Southamptonu u Engleskoj.
Arktički morski led jedan je od važnih pokazatelja klimatskih promjena na visokim geografskim širinama, navodi Chanov tim u časopisu Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
Smanjenje ledenog pokrivača utiče na sva godišnja doba, ali ranija istraživanja pokazala su da je početkom 2020 ih godina ovaj trend oslabio. Zbog toga je istraživački tim pokušao utvrditi da li je riječ samo o prirodnim promjenama ili dugoročnijem trendu. Analizirali su satelitske snimke za sva godišnja doba, posebno za periode 2024./2025. i 2025./2026.
“Nakon nekoliko zima s relativno stabilnim obimom tokom faza rasta i maksimalnog nivoa, 2025. godina pokazuje nagli pad u obje faze, do rekordno niskih vrijednosti”, naveli su autori istraživanja.
Tokom faze rasta od novembra do januara 2024./2025. godine, površina morskog leda smanjila se za 0,72 miliona kvadratnih kilometara u odnosu na prethodnu godinu i to je površina nešto veća od dvostruke teritorije Njemačke.
Tokom maksimalne faze u februaru i martu, površina se smanjila za čak 0,93 miliona kvadratnih kilometara. To su najveći padovi zabilježeni u obje faze od početka satelitskog praćenja.
U narednoj godini, 2025./2026., površina se dodatno smanjila za 0,14 miliona kvadratnih kilometara tokom faze rasta, dostigavši rekordno niskih 11,3 miliona kvadratnih kilometara.
Tokom maksimalne faze površina se povećala za 0,3 miliona kvadratnih kilometara u odnosu na prethodnu godinu. Ipak, to je i dalje druga najniža vrijednost za taj period od početka mjerenja 1978. godine.
“Ove neuobičajeno male površine morskog leda u 2025. i 2026. godini prekinule su nedavno usporavanje smanjenja morskog leda”, naglasila je istraživačka grupa.
Istraživači navode da je, iako je gubitak morskog leda u 2025. godini bio neuobičajen, on ipak moguć zbog porasta temperature od 2,8 stepeni Celzijusa u odnosu na predindustrijsko doba u toj regiji.
To se ne uklapa u tvrdnje da je došlo do dugotrajnog prekida gubitka morskog leda.
“Ovaj nagli pad mijenja naše razumijevanje nedavnih promjena u zimskom arktičkom morskom ledu”, objasnio je Chan.
“Ono što je izgledalo kao pauza početkom 2020 ih godina izgleda da je bilo samo privremeno usporavanje tokom dugotrajnog pada”, zaključio je.
(Mostarski.ba)
