Menopauza nije bolest nego prirodna životna faza koja, uslijed pada hormona, kod značajnog broja žena može ozbiljno narušiti kvalitet života i povećati rizik od hroničnih oboljenja, istakla je endokrinolog prof. dr. sci. dr. med. Zelija Velija Ašimi povodom 7. septembra, Svjetskog dana menopauze.
Menopauza označava trajni prestanak menstruacije zbog smanjenja funkcije jajnika i pada proizvodnje estrogena i progesterona, a formalno se potvrđuje nakon 12 uzastopnih mjeseci bez menstrualnog krvarenja. Najčešće nastupa između 45. i 55. godine života.
Prema riječima prof. dr. Velije Ašimi, pad nivoa estrogena utječe na gotovo cijeli organizam, uključujući termoregulaciju, kosti, mišiće, srce, krvne sudove, mozak, kožu, kosu, te sluznicu vagine i mokraćnog sistema.
“Hormonske promjene direktno utječu na svakodnevno funkcionisanje žena. Valunzi (nagla navala toplote) i noćno znojenje remete san i uzrokuju nesanicu, dok se na emotivnom planu javljaju razdražljivost, anksioznost i depresivno raspoloženje. Žene u ovoj fazi često prijavljuju umor, smanjenu koncentraciju, probleme sa pamćenjem i takozvanu mentalnu maglu („brain fog“). Manifestacija i intenzitet simptoma – od neredovnih ciklusa i urogenitalnih problema do dobijanja na težini – strogo su individualni. Na njih utiču genetika, opšte zdravstveno stanje, tjelesna težina, pušenje, nivo fizičke aktivnosti, te psihološki i socioekonomski faktori”, navodi dr. Velija Ašimi.
Doktorica Velija Ašimi upozorava da manjak estrogena dugoročno povećava rizik za razvoj osteoporoze, kardiovaskularnih bolesti (povišen holesterol, ateroskleroza, srčani i moždani udar), metaboličkih poremećaja poput inzulinske rezistencije i dijabetesa tipa 2, kao i za učestale urinarne infekcije i inkontinenciju.
U pogledu liječenja, naglašava se da ne postoji univerzalna ili obavezna terapija za sve žene, već se pristup prilagođava individualno. Menopauzalna hormonska terapija (MHT) ostaje najefikasniji tretman za valunge, noćno znojenje, vaginalnu suhoću i prevenciju gubitka koštane mase. Kod većine zdravih žena mlađih od 60 godina, koje imaju izražene simptome i nemaju kontraindikacije, korist ove terapije nadmašuje rizike. Kao alternativa primjenjuju se nehormonske metode, uključujući kognitivno-bihevioralnu terapiju i lokalne vaginalne preparate.
“Kao ključne mjere samopomoći i preporuke struke, izdvajamo redovnu fizičku aktivnost (minimalno 150 minuta sedmično), mediteransku ishranu bogatu proteinima, kalcijem i vitaminom D, održavanje zdrave tjelesne težine, prestanak pušenja, te tehnike upravljanja stresom i higijenu sna”, naglašava dr. Velija Ašimi.
Stručnu pomoć potrebno je potražiti odmah ukoliko simptomi ozbiljno narušavaju kvalitet života, ako su prisutne izražene smetnje spavanja i psihičke promjene, te obavezno u slučaju bilo kakvog krvarenja nakon nastupanja menopauze.
Savremena medicina nudi efikasna rješenja, a odluka o terapiji donosi se isključivo individualno nakon temeljne procjene zdravstvenog statusa pacijentice.
(Mostarski.ba)
