Opština Bratunac smještena je u istočnom dijelu Bosne i Hercegovine. Bratunac se prvi put pominje 1381. godine kao mjesto kroz koje je prolazio put iz Bosne u Srbiju. Sastojao se od 5 kuća u kojima je živjelo oko 30 stanovnika. Početak ekonomskog razvoja ovog područja možemo vezati za početak organizovane proizvodnje i otkupa duhana 1886. godine. Most na rijeci Drini je izgrađen 1926 godine i na taj način su poboljšani komunikacijski uslovi koji su bili podstrek razvoju čitavog kraja. Samostalna općina je postao 1927. godine i tada je uvršten u spisak mjesta koja je trebalo proglasiti varošicom.
Geografski položaj
Opština Bratunac rasprostire se na površini od 293 km2 i to između susjednih opština: Srebrenice na jugozapadu, Milića na sjeverozapadu i Zvornika na sjeveru. Lijeva obala rijeke Drine, u dužini od 68 km, predstavlja prirodnu granicu Bratunca sa susjednom Republikom Srbijom (opštine Ljubovija i Bajina Bašta). Zemljište uz rijeku Drinu, kao ravničarski pojas obuhvata 30% ukupne teritorije opštine.
Gradsko jezgro Bratunca udaljeno je 3 km od graničnog prelaza ka Republici Srbiji, a 140 km od Sarajeva, 100 km od Tuzle i 210 km od Beograda. Grad Bratunac, kroz koji protiču rječice Križevica i Glogovačka rijeka, smješten je u ravničarskom pojasu opštine, na nadmorskoj visini od 180 m.
Cjelokupna teritorija opštine nalazi se u pojasu umjereno kontinentalne klime, s velikim ravničarskim pojasom uz lijevu obalu Drine, gdje je nadmorska visina 174 m, na koji se nastavlja ka unutrašnjosti opštine brdski pojas (70% cjelokupne površine opštine), nadmorske visine od 300 do 772 m.
Teritorija opštine, s manjom ravničarskom i većom brdskom konfiguracijom terena, pripada pojasu umjereno kontinentalne klime s dugim i toplim ljetom i hladnom zimom, s mnogo sniježnih padavina.
Istorija
Područje današnjeg Bratunca ima dugu istoriju što potvrđuju brojni arheološki nalazi. Kada pogledamo grb Bratunca vidjećemo broj 1381. To je godina u kojoj je Bratunac prvi put pomenut pod ovim imenom. U srednjovjekovnom dokumentu iz dubrovačkog arhiva pominje se naselje Bratano u blizini Crnče sa druge strane Drine, a kao selo se pominje i deset godina kasnije. Također, postoje podaci da je i nekih pedeset godina ranije (1333. godine) tu bila carinarnica.
Za sam naziv mjesta postoji nekoliko mišljenja. Moguće je da naziv potiče od posebne Bratovštine koju su u srednjem vijeku činila sveštena lica. Također, postoji mišljenje da ime potiče i od keltskog naselja Bratano koje je pronađeno na lokalitetu Mihaljevića.
Tokom XVI vijeka selo Bratina se pominje u više dokumenata kao dio Nahije Budimir (današnja oblast Ludmer). Međutim, u istom periodu postoji i naselje Bratova, kao dio Nahije Srebrenica. Najvjerovatnije je da se ovo prvo odnosi na današnji Bratunac, a drugo na dio današnje Srebrenice.
Ime Bratunac u svom trenutnom obliku prvi put se pominje krajem XIX vijeka, odnosno 1891. godine u zapisu jednog arheologa. Razvoj naselja je počeo nekoliko godina ranije sa dolaskom austrougarske vlasti i organizovanjem otkupa duhana. Objekat za otkup i preradu duhana izgrađen je 1911. godine.
Status opštine Bratunac dobija 1927. godine i to 30. septembra, a za Dan opštine je uzet 25. septembar. Važna stvar za razvoj Bratunca je i izgradnja mosta 1926. godine. Taj most se nalazio malo nizvodno od današnjeg starog mosta i srušen je tokom Drugog svjetskog rata. Poslije Drugog svjetskog rata Bratunac je počeo da dobija obrise grada kakav je danas.
Krajem XIX vijeka Bratunac je imao svega tridesetak stanovnika, dok danas ima oko 8.000, a u širem području sa prigradskim naseljima i više od 10.000. Opština ima oko 20.000 stanovnika.
Znamenitosti
Poznati nadgrobni spomenici, stećci ili mramorje, kako su poznati u narodu, veoma su zastupljeni i na teritoriji istoka Bosne i Hercegovine, Srebrenice i Bratunca, gdje ih ima oko 2.000.
Stećci predstavljaju jedinstvenu pojavu u svijetu, koji svojom brojnošću, raznovrsnim oblicima, ornamentima, simbolikom, epitafima daju originalnost i posebnu vrijednost u vremenu i prostoru na kojem su rasprostranjeni.
Područje Bratunca izuzetno je bogato ovim spomenicima, različite veličine, oblika i forme.
Nekropole broje od dva stećka, pa do više od stotinu stećaka. Uglavnom su smještene na manjim ili većim uzvišenjima, sa lijepim pogledom na okolinu, pristupnim stranama i vezane su za srednjovjekovne gradove i naselja.
Na teritoriji Bratunca zastupljene su sve vrste stećaka, od osnovnih oblika, ležećih i stojećih, sa postoljem i bez, u obliku sanduka, sljemenjaka i stubova…
Stećci ovog kraja dobro su ukrašeni različitim motivima. Mada zastupljenost i vrsta ukrasnih motiva kao i veličina i oblici nisu ravnomjerno zastupljeni. Ukrasni motivi su veoma raznovrsni i oni se kreću od astralnih, biljnih motiva, prikaza ljudskih figura, scena iz lova, različitih krstova, a zastupljeni su i motivi oružja koje se koristili u to vrijeme. Najčešće su to bili štitovi, mačevi, lukovi, strijele…
Privreda
Stagnacija privrednog razvoja opštine Bratunac šezdesetih i sedamdesetih godina dvadesetog vijeka posljedica je prvenstveno tadašnjeg državnog dugoročnog ekonomskog plana, prema kojem je bila predviđena izgradnja hidroelektrane Velika Dubravica na rijeci Drini, a pri realizaciji projekta izgradnje akumulacije došlo bi do potapanja plodnog, ravničarskog dijela opštine, velikog broja naselja pa i samog gradskog jezgra Bratunca. Dugogodišnji izostanak ulaganja u razvoj opštine prouzrokovao je izrazitu privrednu nerazvijenost.
Iako je 1970. godine došlo do odustajanja od navedenog projekta i podignuta rampa za investiciona ulaganja, dugogodišnje zaostajanje u razvoju nije bilo moguće ublažiti ni najefikasnijim mjerama ekonomske politike. Period ekonomskog razvoja od 1970. godine do izbijanja ratnih sukoba, bio je veoma kratak da bi se ostvarila značajnija privredna osnova i povećao obim investicija.
U 1991. godini u bratunačkoj opštini poslovalo je 13 preduzeća (u oblasti industrije, trgovine, ugostiteljstva, transporta i poljoprivrede), u kojima je bilo zaposleno 2.719 radnika. Deset godina kasnije, odnosno 2001. godine, na području opštine Bratunac poslovalo je 19 pravnih lica, kod kojih su bila zaposlena 1.364 radnika, iz čega proističe zaključak da je u odnosu na 1991. godinu broj zaposlenih dvostruko manji.
Manji broj zaposlen je u javnom sektoru, dok je određena grupa pronašla egzistenciju u privatnim preduzećima. Nakon uništenih fabrika ljudi su se vratili onome što znaju, a to je poljoprivreda. Opština Bratunac je i kao stratešku razvojnu granu označila poljoprivredu.
Bratunac je jedna od sredina koja je prepoznatljiva po kvalitenom uzgoju maline, i ne samo da se uzgaja najviše maline, već su one zbog čiste vode, kao i zraka, najkvalitetnije u regionu, tvrde malinari. U Bratuncu je registrovana zadruga za preradu voća za proizvodnju džema i sokova što dodatno olakšava uzgajivačima malina i ostalog bobičastog voća, kojoj se kao dopunskoj djelatnosti posvećuju čak i doktori cijele bratunačke regije.
(Mostarski.ba, esrebrenica.ba, UPSMedia, ALJAZEERA BALKANS, Biznis.ba)
