Romanija je planina i regija u istočnom dijelu Bosne i Hercegovine. Nalazi se oko 20 km istočno od Sarajeva, između susjednih planina Ozrena na sjeveru i Jahorine na jugu. Najveći gradovi regije su Pale i Sokolac.
Najveći vrh Romanije je brdo Lupoglav sa 1652 metra nadmorske visine oko 8 km sjeveroistočno od Pala.
Ispod planine izvire rijeka Miljacka, koja se diže na svojoj zapadnoj padini, a kasnije teče kroz Sarajevo, kao i rijeka Prača koja se ulijeva u Drinu.
Na glasinačkom polju pronađeno je 27 utvrđenih naselja Ilira, koji su ovdje naselili prije 2000 godina.
U Drugom svjetskom ratu Romanija je bila središte gerilskog ratovanja protiv Ustaša kao i njemačkog i italijanskog okupatora.
Romanija se nalazi uglavnom u općinama Pale i Sokolac.
Dvije bosanske magistralne ceste prolaze kroz Romaniju. M19 ide od Sarajeva do Vlasenice ili Rogatice, dok M5 prolazi kroz Pale kao i niz tunel Vitez u dolini toka Prače.
Vrh Romanije iznosi 1.520 metara, a strme stijene, zbog jednostavnog pristupa i velikog izbora, postale su poligon za obuku alpinista.
Romanijski masiv je lanac Djevojačke – Velike – Bogovićke stijene koji se pruža od zapada prema istoku i jugoistoku. U ovom dijelu penjani su prvi smjerovi i njihov broj je izuzetno veliki, naročito u Velikim stijenama koje su najpristupačnije i najraznovrsnije. Nekoliko kilometara sjevernije su Crvene stijene, a tu su i stjenoviti masivi: Crne, Hotičke i Rakitske stijene.
Crvene stijene stavljeno je pod zaštitu radi očuvanja reprezentativnih i atraktivnih geomorfoloških i pejzažnih obilježja zapadnog oboda planine Romanije.
Najmarkantniji oblik reljefa su same Crvene stijene, kao reprezentativan primer širokih čela navlaka masiva Romanije, koja su reljefno istaknuta pretežno vertikalnim stjenovitim liticama visokim preko 100 metara. Na Crvenim stijenama nalazi se stanište sokolova po kojima je nazvana via ferrata (alpinistička staza sa sajlom) „Sokolov put“.
Ova via ferrata je otvorena 2020. godine uz mnogobrojne vidikovce, upotpunjuje užitak ljubiteljima planinarenja i prirode.
Terenskim istraživanjima registrovano je 300 taksona vaskularnih biljaka, od kojih je 10 endemično za Balkansko poluostrvo. Od pojedinačnih stabala, ističe se breza ispod sipara, koja je neobične građe, kore i staništa, te crni bor, izuzetnog položaja na litici, habitusa i staništa.
Prvi uspon bosanskohercegovačkih alpinista zabilježen je 1929. na Romaniji na Djevojačkim stijenama. U novembru 1929. god. Drago Šefer i Vojo Ilić ovdje su ispenjali I stijenu drugog tornja. To je bio prvi smjer u planinama Bosne i Hercegovine. Do kraja 1938. god. nekoliko smjerova ispenjali su i: Predrag Šaraba, Jakov Gaon, Josip Sigmund i Nikola Sedlar. Sljedeći usponi su zabilježeni tek 1958. god.
Crvene stijene su najmarkantniji oblik reljefa na Romaniji, kao reprezentativan primjer pretežno vertikalnih stjenovitih litica visokih više od 100 metara. Terenskim istraživanjima registrovano je 300 taksona vaskularnih biljaka, od kojih je 10 endemično za Balkansko poluostrvo. Od pojedinačnih stabala, ističe se breza ispod sipara, koja je neobične građe, kore i staništa, te crni bor, izuzetnog položaja na litici, habitusa i staništa.[8]
Via Ferrata Sokolov Put na Romaniji je osigurani planinarski put odnosno staza po Crvenim stijenama, uređene čeličnim pomagalima, namjenjena svima, pogotovo onima bez prethodnog alpinističkog iskustva. Dužina ove ferate iznosi 350 m i sa dva viseća mosta predstavlja jedinstvenu atrakciju u Bosni i Hercegovini.
