Rok za predaju izbornih lista za izbore u Beogradu 2. juna istekao je u nedjelju u ponoć, a dio opozicionih h stranaka se, optužujući vladajuće da nisu stvorili pravedne izborne uslove, odlučio za bojkot, što opoziciji primjetno umanjuje šanse da naruši dominaciju vladajuće Srpske napredne stranke (SNS).
Beogradski izbori, održani u decembru prošle godine, ponovljeni su nakon što vladajuća SNS nije uspjela formirati većinu vijećnika u gradskom parlamentu i uz tvrdnje opozicije da su izbori pokradeni, među ostalim, migracijom i dovođenjem birača izvan Beograda.
Srbiji su stigle preporuke misije međunarodnih promatrača OSCE-a, (ODIHR), ali ih vlast, uprkos pritiscima najvećeg dijela i lijevih i desnih opozicionih stranaka, nije dosljedno primijenila, posebno zadržavajući i dalje kontrolu nad većinom elektronskih i pisanih medija.
Na prijedlog dijela parlamentarne opozicije iznuđena je izmjena Zakona o jedinstvenom biračkom popisu, koja predviđa da građani koji su promijenili prebivalište u proteklih 11 mjeseci neće moći glasati na novoj adresi, a ograničenje se odnosi na razdoblje od 3. juna 2023. do 3. juna ove godine.
No, vlast nije pristala odgoditi izbore u Beogradu i vezati ih uz lokalne krajem godine kako bi se u međuvremenu uspostavili pošteni uslovi za sve. Štoviše, ona je i lokalne izbore pomaknula na 2. juni, što je podijelilo i lijevu i desnu opozicije, pa je dio stranaka odlučio izostati iz izborne trke tvrdeći da će ponovo na sceni biti “izborni cirkus” u scenariju SNS-a.
Nije uspjela ni kampanja građanskih organizacija i opozicije da se s imena izborne liste SNS-a povuče ime srbijanskog predsjednika i donedavnog vođe naprednjaka Aleksandra Vučića, koji je s čela stranke formalno odstupio u maju prošle godine.
Vučićevo ime je i na decembarskim parlamentarnim izborima i na predstojećim beogradskim i lokalnim u imenu liste, premda on nije bio niti je i sad kandidat za bilo koju dužnost, što opozicija i stručna javnost smatraju narušavanjem ustavnih i zakonskih normi u pogledu miješanja privatnog i javnog interesa šefa države.
Sam Vučić je na nedavnom predizbornom skupu u Beogradu, nezadovoljan efektom pojedinih naprednjaka, svojim stranačkim kolegama jasno stavio do znanja da je i dalje neprikosnoveni vođa.
“Razmislite samo da se sklonim s liste koliko bi ljudi za vas glasalo”, rekao je Vučić naprednjacima i državnim zvaničnicima iz SNS-a na skupu krajem marta u beogradskoj dvorani Šumice, podsjeća Hina.
Gradska izborna komisija u Beogradu ponovo je prihvatilo listu SNS-a na kojoj je Vučićevo ime, a takve liste predane su i za lokalne izbore koji će biti održani 2. juna u još 64 općine i grada širom Srbije.
Nesloga unutar opozicionog korpusa i neujednačena stajališta o izbornim uslovima podijelila su opozicione stranke i koalicije čiji znatan dio neće učestvovati na predstojećim izborima. Takav odnos je, po ocjeni pojedinih analitičara, unio i konfuziju među birače, što može utjecati na izlaznost i osjetno umanjiti šanse opozicionim strankama za pobjedu u Beogradu.
(fena)
