Evropska mora su ovog ljeta zabilježila najviše prosječne temperature otkako postoje pouzdani satelitski podaci, a sve češći i intenzivniji morski toplotni valovi već mijenjaju ekosisteme te ugrožavaju ribarstvo i egzistenciju obalnih zajednica.
Analiza Reutersa, zasnovana na podacima o temperaturama površine mora, pokazala je da su evropske vode od juna do augusta u prosjeku imale temperaturu od 21,6 stepeni Celzijusa, što je najviša prosječna temperatura u posljednjih 45 godina, koliko postoje dostupni podaci.
Rekordi su zabilježeni od La Manchea do Sredozemnog mora, a plutača kod Mallorce 5. augusta izmjerila je 33,02 stepena Celzijusa, što je najviša temperatura ikada zabilježena u mreži plutača španskih lučkih vlasti.
Naučnici upozoravaju da morski toplotni valovi postaju sve češći, intenzivniji i rasprostranjeniji zbog rasta globalnih temperatura izazvanog emisijama stakleničkih plinova.
Okeani apsorbiraju najveći dio viška toplote i zadržavaju je duže nego kopno ili atmosfera, zbog čega se promjene sve snažnije odražavaju na morski svijet.
Posebno velike promjene zabilježene su u Biskajskom zaljevu uz obale Francuske i Španije.
Do kraja augusta Biskajski zaljev imao je čak 186 dana koji su ispunjavali kriterije za morski toplotni val.
Jedna od najočiglednijih posljedica zagrijavanja jeste nestajanje šuma kelpa uz sjevernu obalu Španije. Profesor morske ekologije na Univerzitetu u Oviedu Jose Manuel Rico Ordas procjenjuje da je od 2010. godine nestalo oko 95 posto velikih područja prekrivenih ovom vrstom smeđih algi uz obalu Asturije.
Istovremeno, toplije vode pogoduju širenju vrsta koje ranije nisu bile uobičajene u pojedinim dijelovima Evrope. U Sredozemno more kroz Sueski kanal ulaze invazivne vrste iz Crvenog mora i drugih toplijih područja, mijenjajući lance ishrane i potiskujući domaće vrste.
Velike promjene bilježe se i na jugu Engleske, gdje je naglo porastao ulov obične hobotnice. Prošle godine ulovljeno je oko 2.600 tona, a od početka ove godine već više od 3.000 tona. Prije 2025. godine godišnji ulov bio je manji od 30 tona.
Stručnjaci upozoravaju da je jedan od najvećih problema upravo nepredvidivost promjena.
(Mostarski.ba)
